Ukształtowanie terenu
gminy Niedźwiedź sprzyja różnorodnym formom turystyki i rekreacji.
Na obszarze gminy leży Gorczański Park Narodowy z siedzibą w Porębie
Wielkiej.
Przebiega tu wiele szlaków turystycznych. Istnieje możliwość uprawiania
sportów zimowych, lotniarstwa, jazdy konnej, turystyki rowerowej,
kąpieli w potokach górskich, organizacji kuligów, ognisk z pieczeniem
barana. Wiele innych atrakcji przygotowują właściciele
gospodarstw agroturystycznych.
Gmina Niedźwiedź ma charakter turystyczno-rolniczy. Istniejące zakłady przemysłowe
reprezentują głównie branżę przetwórstwa rolno-spożywczego i drzewnego. Liczną
grupę stanowią też różne drobne zakłady rzemieślnicze.
|
|
|
WARTO ZOBACZYĆ
|
| - Górę Potaczkową w Niedźwiedziu, skąd
przy ładnej pogodzie roztaczają się wspaniałe widoki na
Gorce,
Tatry i pasmo Babiej Góry, Górę Tobołów (wjazd wyciągiem
krzesełkowym w przepięknym lesie) |
| - "Koński Banior" w Koninie -
piękny wąwóz erozyjny z wodospadem (możliwość kąpieli) |
| - "Orkanówkę" - dom-muzeum
pisarza, piewcy Gorców, Władysława Orkana |
| - Park podworski Wodzickich w Porębie Wielkiej |
| - Polanę - Jaworzynę Porębską z panoramą
Beskidu Wyspowego |
| - Przyrodniczą ścieżkę zdrowia w Porębie
Wielkiej |
| - Stare Wierchy - legendarny szczyt Gorców
(prowadzi nań piękna trasa), na wierzchołku uroczo usytuowane
schronisko |
| - Turbacz - kulminacja Gorców ze schroniskiem
pod szczytem; na uwagę zasługują malownicze trasy turystyczne
prowadzące na szczyt |
Teren Parku jest udostępniany dla turystyki indywidualnej pieszej,
rowerowej, konnej i narciarskiej.
| Turystyka
piesza może odbywać się wyłącznie po oznakowanych
szlakach turystycznych, szlakach spacerowych ( biało-czerwony
kwadrat po przekątnej) oraz ścieżkach edukacyjnych (biały
kwadrat z zielonym paskiem po przekątnej). |
Ich łączna długość
na terenie Parku wynosi ponad 60 km. Dla wytrwałych turystów
czekają szlaki na Turbacz,
Kudłoń czy Gore, niezwykle widokowe i bogate pod względem
przyrodniczym i kulturowym.
My polecamy szczególnie te, na których nie spotkają Państwo
zbyt wielu turystów. W niczym nie zakłócanej ciszy będą
mogli Państwo poznawać uroki gorczańskiej przyrody.

Poręba Górna - pol. Stare Izbiska - Stare
Wierchy - szlak żółty
Czas przejścia: l godz. 45 min
Szlak wyznaczony przez rabczański Oddział PTT już w 1933
roku .Po terenie GPN biegnie na bardzo krótkim odcinku
- ok. 600 m. Od Polanek do Starych Wierchów pokrywa się
ze ścieżką edukacyjną "Wokół doliny Poręby".
Na trasie malownicze widoki na Beskid Wyspowy.
Niedźwiedź
- Turbaczyk - Czoło Turbacza -Turbacz - szlak zielony
Czas przejścia: 5 godzin
Nazywany szlakiem pamiątek orkanowskich wyznaczony
został w 1929 roku i prowadzi przez Orkanówkę - willę
pisarza
oraz ukochane przez Niego polany : Łąki i Turbaczyk
.
Konina - Kopa - Kudłoń - Lubomierz - szlak czarny
Czas przejścia: 4 godz. 30 min.
Wyznaczony w 1980 roku prowadzi przez polany: Kopa, Figurki,
Pustak, Kudłoń i Jastrzębie z których można podziwiać
rozległe panoramy na Beskid Wyspowy, masyw Babiej Góry,
Polic oraz Tatry. Urozmaicają go formy skalne, z których
najbardziej okazała to Kudłoński Baca.
Uwaga:
Z dniem 1.10. 2002r. ze względów ochronnych został zlikwidowany
czarny szlak z przełęczy Borek na polanę Gabrowską.
Lubomierz Przysłop - Kudłoń - przełęcz Borek - Turbacz
- szlak żółty
Czas przejścia: 5 godzin
Nazywany szlakiem 10 polan został wyznakowany w 1926
roku przez księdza Walentego Gadomskiego, twórcę tatrzańskiej
Orlej Perci. Prowadzi przez widokowe gorczańskie polany:
Jaworzynkę, Podskały, Adamówkę, Gorc Troszacki, Pustak,
Przysłopek, Halę Turbacz. Na niektórych z nich zachowały
się tradycyjne szałasy pasterskie.
Polana Trusiówka - dolina Kamienicy - przełęcz Borek
- szlak niebieski
Czas przejścia: 3 godziny
Prowadzi stokami Kudłonia oraz dnem jednej z piękniejszych
dolin w Gorcach. Po drodze szałas, w którym w sierpniu
1976 roku przez dwa tygodnie mieszkał ówczesny metropolita
krakowski kardynał Karol Wojtyła. W skromnych warunkach
szałasu przeżywał dni skupienia. Własnoręcznie ułożył
kamienny bruk przed wejściem. Od kiedy został papieżem,
miejsce to nazwano "Papieżówką".
Lubomierz Rzeki
- Koszarki - Gorc Kamienicki - węzeł szlaków nad Halami
Gorcowymi - szlak niebieski
Czas przejścia: 2 godz. 30 min.
Szlak krótki, ale dość trudny (513 m różnicy wzniesień)
biegnący w większości lasem. W wyższych położeniach m.in.
z polany Świnkówka wspaniałe widoki na główny grzbiet
Gorców, dolinę Kamienicy i Tatry.
Najbardziej uczęszczanym szlakiem w GPN jest szlak czerwony:
Rabka - Bardo - Stare Wierchy - Rozdziele- Hala Turbacz
- Turbacz -Hala Długa - Kiczora - Zielenica - Przęłecz
Knurowska
Czas przejścia: 7 godzin. 30 min.
Przez teren GPN na odcinku Stare Wierchy -Zielenica
- 3 godziny 15 min
Jest to część głównego szlaku beskidzkiego im. Kazimierza
Sosnowskiego wiodącego z Beskidu Śląskiego, aż w Bieszczady
(509 km). Odcinek z Rabki przez Stare Wierchy na Turbacz
wyznaczył w 1926 roku sam K. Sosnowski, natomiast w 1933
roku oddział PTT "Gorce" z Nowego Targu połączył
Turbacz z Przełęczą Knurowską.
Pokonanie odcinka z Rabki przez Turbacz, Lubań do Krościenka,
odwiedzając po drodze 3 gorczańskie schroniska, zajmuje
ponad 15 godz. marszu. Trasa jest urozmaicona licznymi
polanami z rozległymi widokami na wszystkie pasma górskie
otaczające Gorce. Oprócz walorów krajobrazowych szlak
jest atrakcyjny pod względem przyrodniczym i kulturowym.
W niższych położeniach, w oparciu o sieć
dróg leśnych, wyznaczono szlaki spacerowe o
łącznej długości 40 km
.
Ich przejście nie wymaga dużego wysiłku, a swym zasięgiem
obejmują wszystkie większe doliny.
W dolinie Kamienicy:
- Czarne Młaki - Autobus - Potok Spaleniec - Limierzyska
- 1,8 km
- Papieżowka - pol. Jaworzyna Kamienicka - 8,9 km
Z Potaszni w dolinie Koniny szlaki spacerowe prowadzą:
- przez Pasiekę na Hucisko w Koninkach - 7,3 km
- Brukowaną Drogą na Przełęcz Borek - 4,2 km
Z polany Hucisko w Koninkach:
- wzdłuż Potoku Olszowy na Tobołów i dalej do Poręby
Górnej - 9 km
doliną Potoku Turbacz, drogą stokową przez Aniołkę, do doliny Olszowego Potoku
- 5 km |
Turystyka
rowerowa - wyłącznie indywidualna tzn. do 5 rowerów-
może odbywać się po odpowiednio oznakowanych szlakach
(biały
prostokąt z czerwoną
sylwetką roweru). |
z Koniny
Polana Potasznia - Pasieka - Polana Hucisko w Koninkach
z Koninek
Polana Hucisko - Potok Olszowy - Tobołów - Czarne Błota
- Poręba Górna
Polana Hucisko - Potok Turbacz - Aniołka - Polana Szałasisko
- Potok Olszowy
z Rabki
Stare Wierchy - Obidowiec - Turbacz - Polana Gabrowska
- Kiczora - Zielenica
(szlak czerwony) aż na przełęcz Knurowską
z Lubomierza-Rzek
Rzeki-Papieżówka - Polana Jaworzyna Kamienicka -
Polana Gabrowska - Turbacz
z Ochotnicy
przełęcz Knurowską- Zielenica- Kiczora - Turbacz
Szlaki rowerowe na terenie
Parku zostały połączone ze szlakami rowerowymi
gminy Niedźwiedź i Rabka. Umożliwia to zaplanowanie
ciekawych wycieczek także poza granicami GPN.
Uwaga!
Szlaki rowerowe na terenie GPN należą do szlaków trudnych
i wymagają odpowiednich umiejętności.
Z dniem 1.05.2002 r. ze względów bezpieczeństwa został
zamknięty dla turystyki rowerowej szlak : Papieżówka
(dolina Kamienicy) - Przełęcz Borek - Brukowana Droga
- Potasznia.
|
| Turystyka
konna - tylko indywidualna tzn. do 5 koni - może
odbywać się wyłącznie po oznakowanych trasach (pomarańczowe
kółko). Uprawianie turystyki konnej na terenie Parku musi
być każdorazowo zgłoszone w Dyrekcji GPN lub u leśniczego
odwiedzanego obwodu ochronnego. Pobyt dłuższy - niż 1 dzień
- wymaga pisemnego zezwolenia wydanego przez Dyrektora
Parku |
Szlaki konne na terenie GPN :
- Turbacz - polana Mraźnica pod Gorcem -11,3 km
- Polana Gabrowska - Jaworzyna Kamienicka - Trusiówka
- 11,8 km
- Potasznia - Pasieka - Koninki - 7,3 km
- Koninki - dolina Potoku Turbacz - dolina Olszowego
Potoku - 5 km
- Koninki - Tobołów - Obidowiec - Turbacz - 10,9 km
- Polana Gabrowska - Zielenica- do granic GPN - 2,4 km
Uwaga!
Z dniem 1.05.2002 r. ze względów bezpieczeństwa
został zamknięty dla turystyki konnej szlak : Papieżówka
(dolina
Kamienicy) - Przełęcz Borek - Potasznia.
|
|
GORCZAŃSKI
PARK NARODOWY
|
Położenie, powierzchnia, historia
 Gorczański
Park Narodowy obejmuje centralną i północno-wschodnią część
pasma Gorców (ok. 13% powierzchni całego pasma). Położony jest
w południowej części kraju, w województwie małopolskim. Park
utworzony został w 1981 roku na obszarze 5 908 ha. Początki
ochrony przyrody na tym terenie sięgają 1927 roku, kiedy to
powstał w dobrach hr. Ludwika Wodzickiego z Poręby Wielkiej
leśny rezerwat przyrody nazwany później Rez. Turbacz im. Władysława
Orkana.
Obecna powierzchnia parku wynosi 7 030 ha, z czego 6 591 ha to lasy.
Ochroną ścisłą objęto 3 611 ha, w tym 3 596 ha lasów. Powierzchnia otuliny
GPN obejmuje 16 647 ha.
Geologia i geomorfologia
W krajobrazie Gorców dominują łagodne kopulaste szczyty. Doliny rzeczne
wcinają się ostro w masyw, przez co jego kształt przypomina rozróg
z głównym punktem zwornikowym - szczytem Turbacza. Charakterystycznym
elementem terenu są wychodnie skał piaskowcowych, występujące na północnych
stokach. Na terenie Parku znajduje się kilka niewielkich jaskiń szczelinowych.
Podłoże geologiczne stanowią utwory fliszu karpackiego płaszczowiny
magurskiej, na które składają się zespoły piaskowcowo - zlepieńcowe
(tworzące grzbiety) i łupkowo - piaskowcowe (w obniżeniach i przełęczach).
W granicach Parku znalazły się, z wyjątkiem Turbacza (1310 m n.p.m.),
najwyższe szczyty Gorców: Jaworzyna Kamienicka (1288 m n.p.m.), Kiczora
(1282 m n.p.m.), Kudłoń (1279 m n.p.m.), Czoło Turbacza (1258 m n.p.m.)
i Gorc Kamienicki (1228 m n.p.m.).
Wody
Ekosystemy wodne tworzą wody płynące, zajmujące 18 ha (ok. 0,3%) powierzchni
Gorczańskiego Parku Narodowego. Obszar parku jest terenem źródliskowym
dopływów Dunajca i Raby, na której kilkadziesiąt kilometrów niżej jest
zlokalizowany zbiornik wody pitnej dla Krakowa "Raba II".
Roślinność
W
całych Gorcach stwierdzono występowanie ok. 940 gatunków roślin
naczyniowych, 250 gatunków mchów, 530 gat. porostów oraz 116
gat. wątrobowców. Około 85% tych taksonów występuje na terenie
Parku. Charakterystyczne dla GPN są rośliny górskie, z których
najbardziej interesujące są gatunki alpejskie (17) i subalpejskie
(24) spotykane m.in. na gorczańskich polanach.
Lasy zajmują ok. 95% powierzchni Parku. Znaczna ich część jest w wieku
powyżej 100 lat. W drzewostanach dominują świerk, buk, jodła, a w domieszce
występują modrzew, jawor, wiąz górski, jesion i olsza szara. Piętro regla
dolnego sięga od 650 do 1100 m n.p.m., regiel górny - powyżej 1100 m
n.p.m. Dominującym typem siedliskowym lasu jest las górski (ok. 50 %
pow. GPN), występujący w reglu dolnym. Bór wysokogórski zajmuje ok. 5%
powierzchni Parku.
W GPN wyróżniono 7 zespołów leśnych. W reglu dolnym występują: buczyna
karpacka, bór świerkowo - jodłowy regla dolnego, kwaśna buczyna górska,
olszyna karpacka, olszyna bagienna i żyzna jedlina, zaś w reglu górnym
świerczyna górnoreglowa.
Zbiorowiska nieleśne występują przede wszystkim na polanach reglowych,
zajmując ok. 5% powierzchni Parku. Wyróżniono 16 zbiorowisk roślinnych.
Najbogatszymi gatunkowo zbiorowiskami są: łąka mieczykowo - mietlicowa,
młaka kozłkowo - turzycowa, traworośla i łąka ostrożeniowa. Na polanach
występuje ok. 35% gatunków roślin naczyniowych. Polany reglowe powstały
w wyniku działalności człowieka. Regres pasterstwa spowodował wzmożoną
sukcesję roślinności krzewiastej i drzewiastej na polanach. W jej wyniku
uległo degradacji wiele zespołów roślinnych, ustępują gatunki typowe
dla górskich hal, w tym krokusy. Obecnie podjęto czynną ochronę polan
Parku najwartościowszych pod względem przyrodniczym i krajobrazowym .
Zwierzęta
Fauna parku jest typowa dla Beskidów. Licznie reprezentowane są gatunki
górskie, borealno-alpejskie i puszczańskie. Bogaty świat ptaków reprezentują:
myszołów, trzmielojad, kobuz, jastrząb, sowy (puchacz, puszczyk uralski
i pospolity, włochatka, sóweczka, sowa uszata), dzięcioły (trójpalczasty
i białogrzbiety) oraz kuraki leśne (jarząbek, cietrzew, głuszec). Gniazdują
tu także: bocian czarny, orzechówka, kruk, pluszcz, siwerniak i wiele
innych.
W Parku żyje ponad 46 gatunków ssaków, z których najcenniejsze są duże
drapieżniki - ryś, wilk, niedźwiedź, a najpospolitsze są jelenie, sarny
i dziki. Do osobliwości zaliczyć należy przedstawicieli rodziny pilchowatych:
popielicę, orzesznicę i koszatkę. Na terenie Parku występują płazy: salamandra
plamista (uznana za symbol Gorczańskiego PN), traszki (2 gatunki), żaba
trawna, ropucha szara i kumak górski. Przedstawicielami gadów są: jaszczurka
zwinka i żyworodna, padalec, żmija zygzakowata i zaskroniec. Najliczniejszą
grupę stanowią niepozorne i dość słabo jeszcze poznane bezkręgowce.
Zagrożenia, kultura materialna i turystyka
Pierwsi osadnicy w rejon Gorców dotarli na początku XIV wieku. Powstawanie
polan pasterskich trwało do pierwszej połowy XIX w. Największe zniszczenia
lasów gorczańskich miały miejsce w XIX wieku, kiedy masowo wycinano
w łatwiej dostępnych terenach duże połacie pierwotnych lasów. W części
świerczyn górnoreglowych ujawnia się przyspieszenie procesów dynamicznych
zmian w drzewostanach (skrócenie fazy terminalnej i przechodzenie do
fazy inicjalnej). Czynnikami bezpośrednimi tych zmian są owady kambio-ksylofagiczne
oraz silne wiatry.
Do najważniejszych zadań Parku należą: zapewnienie ochrony ścisłej i
renaturalizacja z maksymalnym wykorzystaniem sił przyrody w stosunku
do ekosystemów leśnych oraz ochrona czynna polan reglowych w celu zachowania
ich różnorodności biologicznej wraz z wartościami kulturowymi i krajobrazowymi.
Gorce, w tym także Park, posiadają wiele zabytków architektury ludowej.
Okoliczna ludność zachowała niektóre zwyczaje. Na gorczańskich polanach
oglądać można szałasy pasterskie - niejednokrotnie uznane za zabytki
kultury materialnej. Najstarszym zabytkiem sakralnym na obszarze Parku
jest kapliczka na polanie Jaworzyna Kamienicka, wzniesiona w 1904 r.
przez Tomasza Chlipałę, zwanego Bulandą. Z kapliczką i jej fundatorem
- znanym gorczańskim bacą i czarownikiem - związane są liczne legendy.
Krajobraz Parku ma charakter naturalny, a stopień ingerencji człowieka
jest nieznaczny. Z tego też względu jest interesujący zwłaszcza dla turystów
przyrodników. Liczba odwiedzających jest stosunkowo mała. Z uwagi na
swe położenie Park posiada wiele punktów widokowych, z których roztaczają
się atrakcyjne panoramy na sąsiednie pasma górskie. Szczególnie interesujące
są widoki na Tatry, Babią Górę i Pieniny.
|
WYCIĄGI
NARCIARSKIE
|
|
W niewielkiej odległości 4 km od naszego gospodarstwa
eko - agroturystycznego znajduje się kompleks wyciągów , począwszy
od najdłuższego krzesełkowego o długości 1200m który jest czynny
latem i zimą , skończywszy na trzech orczykowych o długości średnio
400m.
Ze względu na zróżnicowany stopień trudności możecie państwo wybierać
optymalną trasę do swoich umiejętności.
W pobliżu tras znajdują się miejsca w których można nabrać sił.
|
WARTO ODWIEDZIĆ |
Muzeum Regionalne im. WŁ Orkana
Muzeum Podhalańskie w Nowym Targu ze stałą wystawą poświęconą
historii rzemiosła w Nowym Targu i okolicy
( Rynek 1, tel. 26-67-
776)
"Dworek Tetmajerów" w Łopusznej z wystawą stałą
poświęconą Tetmajerom, Lisickim , Lgockim - właścicielom majątku
Łopuszna
i ich gościom z ówczesnych elit artystycznych
( Łopuszna tel. 26-53-919).
Skansen Taboru Kolejowego w Rabce -
Chabówka . Największy w Polsce (120) zbiór pojazdów szynowych.
(Rabka - Chabówka tel. 26-76-
200 w. 345)
Muzeum przy Parafii w Szczawie poświęcone historii I
Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej
(Szczawa tel. 33-24-026)
Muzeum "Orkanówka" poświęcone Władysławowi
Orkanowi - poecie i pisarzowi urodzonemu w Porębie Wielkiej. Zostało
ono utworzone w 1979 r. w domu wybudowanym przez artystę w latach
1903-1906. Wewnątrz część oryginalnego wyposażenia, dokumenty,
książki i obrazy przekazane przez rodzinę.
W Orkanówce zwiedzić można : kuchnię , pokój
matki pisarza Orkana , pokój gościnny oraz pracownię poety
nie naruszoną od lat . Znajdują się tam rękopisy poety , lampa
naftowa , pianino i cytra . To w tej chacie powstały dzieła , powieści "Pomór" "Drzewiej".
Orkan również malował i jego obrazy zachowały się do dziś dwa: "Widok
z Wasielki" i "Widok na Giewont".
W muzeum można
obejrzeć starą ceramikę , dzieła rabczańskich garncarzy , kołowrotki
i inne urządzenia do obróbki lnu , drewniane sprzęty kuchenne
i zabytkowy kredens z roku 1867.W całej chacie utrzymany jest oryginalny
wystrój a szczególnie w pokoju matki Orkana . Muzeum jest oddalone
od naszego gospodarstwa o ok. 4 km. (Poręba Wielka 109,
te. 33-17-088)
Bacówkę na Hali Długiej, gdzie można zobaczyć watrzysko,
sprzęty używane na szałasie, a także poznać tajemnice produkcji bundzu,
żentycy i oscypków. |
|